معرفی مشاغل

رشته مهندسی معماری

معماري در لغت به معناي علم بنائي و آباد سازي آمده و معمار به معناي بسيار عمارت کننده و کسي است که در آباداني جهان مي کوشد
قدمت معماري به عنوان يک فن براي ايجاد سرپناه، به قدمت تاريخ بشر مي رسد اما معماري امروزه در جهان ترکيبي از صنعت ساختمان سازي به علاوه هنر، فلسفه، جامعه شناسي، روان شناسي اجتماعي، اخلاقي، اقتصاد، جغرافياي طبيعي و انساني، برنامه ريزي و توسعه اقتصادي و علوم طبيعي نظير زيست شناسي و محيط زيست است.
از اين رو مي توان گفت که رشته مهندسي معماري به دليل اين خصلت و به ويژه با توجه به ماهيت هنري و نقش مهمي که خلاقيت هنري در آن ايفا مي کند اساساً با ساير رشته هاي مهندسي متفاوت است.
دروسي مانند ترکيب ها، طراحي ها، دروس نظري معماري دروس

خاصي هستند که عموماً به شيوه آتليه اي يا کنفرانس هاي دانشجويي برگزار مي شود و از نظم و قاعده مشخصي پيروي نمي کنند. مفاهيمي که در اين دروس وجود دارد برپايه طرز تفکري کاملاً متفاوت با دروس دبيرستان بوده بدين رو موفقيت فرد در دوره دبيرستان و کنکور تضميني براي اقبال فرد در اين دروس به شمار نمي رود. داشتن استعداد هنري و به کار گرفتن عنصر خلاقيت در روند طراحي لازم موفقيت است. و نکته ديگر آنکه از دست دادن آينده شغلي براي فرد اهل ذوق رابطه اي با عدم توفيق در تحصيلات آکادميک معماري ندارد چه بسا همين فرد بتواند يک مهندسي ناظر خوب، مدير پروژه، برنامه ريز شهري بشود، رشته معماري برحسب کمبود ظرفيت قبولي اش بسيار مشکل است.

تعریف: هدف‌ از اين‌ رشته‌ انتقال‌ دانش‌ها ،پرورش‌ استعداد و خلاقيت‌ وآموزش‌ مهارتهاي‌ عمومي‌ حرفه معماري‌ مي‌باشد. همانطور كه‌ گفته‌ شد هنر و خلاقيت‌ سهم‌ زيادي‌ در اين‌ رشته‌ دارد در واقع‌ تفاوت‌ مهندسي‌ معمري‌ و مهندسي‌ عمران‌ در همين‌ زمينه‌ است‌. و مهندسين‌ معماري‌ به‌ طراحي‌ بخش‌هاي‌ ظاهري‌، زيبا سازي‌ و معماري‌ داخلي‌ بنا، در ادامه‌ كار مهندسين‌ عمران‌ مي‌پردازد.
بنابراين‌ داشتن‌ استعداد و ذوق‌ هنري‌، آشنايي‌ با پيشينه تاريخي‌، جامعه‌شناسي‌ و شناخت‌ فرهنگ‌ و همچنين‌ توانايي‌ تجسم‌ سه‌ بعدي‌ از شرايط‌ لازم‌ داوطلبان‌ اين‌ رشته‌ است‌. 
    توانايي‌هاي‌ فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ :
1ـ طراحي‌ اجزاء و عناصر تشكيل‌ دهنده بنا (كه‌ طراحي‌ اوليه‌ تا مراحل‌ اجراي‌ كار را شامل‌ مي‌شود)
2ـ عضويت‌ در كادر فني‌ شهرداري‌ها و سازمانهاي‌ مشابه‌
3ـ طراحي‌ ساختمانهاي‌ مسكوني‌، اداري‌،...
4ـ بازسازي‌ و تعمير مدل‌ ساختمانها و بدنه خيابانها و...
5ـ نظارت‌ و مديريت‌ عمليات‌ اجرايي‌ ساختمان‌
 زمينه‌هاي‌ شغلي‌ مهندسين‌ با توجه‌ به‌ مهارت‌هاي‌ شمرده‌ شده‌ براي‌ آنها مشخص‌ مي‌شود. و البته‌ مي‌توانند در دوره‌هاي‌ كارداني‌ و يا در دبيرستانهاي‌ فني‌ و حرفه‌اي‌ به‌ تدريس‌ بپردازند و همچنين‌ به‌ عنوان‌ كارشناسان‌ آثار تاريخي‌ نيز فعاليت‌ كنند. تعداد كل‌ واحدهاي‌ درسي‌ حدود 140 واحد است‌ كه‌ به‌ صورت‌ نظري‌، عملي‌ و پروژه‌ ارائه‌ مي‌شود.

 به اعتقاد بعضی ها معماری مادر همه هنرهاست که تعاریف مختلفی از آن ارائه شده است.

 رشته معماری یکی از رشته های مهم دانشگاهی است که امروزه در دانشکده های فنی یا هنری دنیا تدریس می شود این رشته دارای دو جنبه هنری و فنی است. چون در درسهای ارائه شده دروسی است مثل: طراحی، زیباشناسی وغیره که جنبه هنری رشته و دروسی مثل: سازه های بتنی و فلزی، مقاومت مصالح و ... به جنبه فنی این رشته مربوط می شود. یک معمار باید در طراحی خانه فضای آرام بخش همانقدر اهمیت دهد که به اصول فیزیکی مثل: نور، صوت و ... توجه می کند. بنابراین معماری به عنوان یک تخصص چند رشته ای به شمار می آید که هم شامل مباحث فنی و مهندسی است و هم بر خلاقیت، ذوق هنری و زیباشناسی تاکید دارد و هم باید در این راستا مباحث اجتماعی، اقتصادی و روانشناسی را هم مورد توجه قرار دهد.

تحصیلات دانشگاهی در رشته معماری شامل مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در داخل و خارج از کشور می باشد دوره کارشناسی معماری حداقل 5/4سال به طول می انجامد پیش از شروع دوره یک نیمسال بعنوان پیش نیاز ارائه می گردد که جزو سنوات تحصیل به حساب نمی آید ولی 8 واحد آن جز واحدهای دوره محسوب می گردد. به نیم سال اول دروس پایه از طراحی گرفته تا درس ریاضی و کامپیوتر را می آموزند و در نیم سال سوم به بعد هم هر نیمسال یک درس طراحی ارائه می شود که اصلی ترین بخش مقطع کارشناسی معماری را تشکیل می دهد. فارغ التحصیلان دوره کارشناسی مهندسی معماری می توانند در دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ادامه تحصیل دهند تعداد کل واحدهای درسی حدود 140 ساعت واحد است.

 فارغ التحصیلان این دوره قادر به ایفای نقش در زمینه های زیر خواهند بود:

 1ـ طراحی (تک بنا یا مجموعه ی زیستی کوچک) از طرحهای اولیه تا مراحل اجرایی کار و طراحی اجزا عناصر تشکیل دهنده ی بنا که این زمینه وظیفه محوری کار معمار را تشکیل می دهد.

 2ـ همکاری با گروه مهندسان مشاوره معماری در جهت توسعۀ طرحها و تهیه ی نقشه های معماری مراحل یک و دو.

3ـ نظارت بر صحت انجام کار در عملیات اجرایی ساختمان.

4ـ مشارکت در مدیریت اجرایی پروژه های معماری.

5ـ عضویت در کادر فنی شهرداریها و سازمانهای مشابه.

6ـ تدریس در دوره کاردانی و همینطور دبیرستانهای فنی و حرفه ای و کاردانش آموزش و پروش.

گرایش های رشته معماری در مقطع کارشناسی ارشد است که در دو گرایش «شهرسازی» و «معماری» تحصیل می کنند که هرکدام از این گرایشها به چند زیر شاخه تقسیم می شوند.

گرایش های رشته معماری در مقطع کارشناسی ارشد است که در دو گرایش «شهرسازی» و «معماری» تحصیل می کنند که هرکدام از این گرایشها به چند زیر شاخه تقسیم می شوند.

توانایی لازم برای موفقیت در رشته معماری:

 معماری بیش از آنکه علم و تکنیک باشد ذوق و سلیقه و استعداد است و معمار کسی است که طرح های فردی اش با نقاشی و مجسمه سازی رقابت کند و در واقع بتواند مجسمه ای کاربردی سازد و دانشجوی این رشته علاوه بر توانمندی در طراحی و قدرت تجسم و خلاقیت لازم است که در درس ریاضی بخصوص در هندسه و آمار قوی باشد چون برای آموزش فن و تکنیک معماری باید دروس مثل: هندسه کاربردی، هندسه مناظر و مرا یاور ریاضیات و آمار را مطالعه کرد. یک مهندس معماری باید بتواند با هنر و زبان معماری با همه مردم دنیا صحبت کند برای همین باید حتی تاریخ، جغرافیا، اقلیم شناسی و ... بداند و تاریخ را به امروز منتقل کند.

 موقعیت های شغلی:

فارغ التحصیلان کارشناسی این رشته می توانند به ساختمان سازی بپردازند اما فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد چون جنبه های هنری معماری را آموزش دیده است بیشتر به هنر معماری می پردازد. مهندس معمار علاوه بر طراحی بناها می تواند به طراحی و ساخت ماکت و طراحی معماری داخلی بپردازد، به عنوان ناظر ساخت فعالیت کند در ضمن فارغ التحصیلان معماری آمادگی کار در رشته های مرتبط با معماری مثل طراحی صحنه یا طراحی صنعتی را نیز دارد.

فارغ التحصیلان این رشته می توانند برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در آزمون رشته های زیر شرکت کنند طراحی شهری ـ مجموعه معماری ـ مرمت و احیای بناها و بافت های تاریخی ـ برنامه ریزی شهری و منطقه ای ـ کارگردانی، سینما، تولید سیماـ ادبیات نمایشی ـ مدیریت پروژه و ساخت، مجموعه ژئوفیزیک و هواشناسی ـ مجموعه آمار فلسفه علم، انیمیشن، ارتباط تصویری تصویرسازی، نقاشی، عکاسی، طراحی صنعتی ـ مهندسی صنایع و مرمت اشیا فرهنگی و تاریخ ـ پژوهش هنر و ...

دانشگاه هایی که رشته کارشناسی مهندسی معماری را ارائه می کنند:

1ـ دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین (روزانه ـ شبانه)

2ـ دانشگاه تهران (روزانه)

3ـ دانشگاه شهیدباهنر کرمان (روزانه ـ شبانه)

4ـ دانشگاه شهید بهشتی کرمان (روزانه)

5ـ دانشگاه شیراز (روزانه)

6ـ دانشگاه علم و صنعت ایران ـ تهران (روزانه)

7ـ دانشگاه کاشان (روزانه ـ شبانه)

8ـ دانشگاه گیلان ـ رشت         (روزانه ـ شبانه(

9ـ دانشگاه مازندران ـ بابلسر (روزانه)

10ـ دانشگاه هنر تهران (روزانه(

11ـ دانشگاه هنر اسلامی ـ تبریز (روزانه(

12ـ دانشگاه یزد (روزانه(

13ـ دانشگاه هنر اصفهان (روزانه ـ شبانه(

ضمناً دانشگاه غیرانتفاعی خیام مشهد و دانشگاه غیرانتفاعی سوره تهران نیز یک رشته را ارائه     می دهند.

لازم به یادآوری است که گرایشهای کارشناسی ارشد عبارتند از: 1ـ شهرسازی 2ـ معماری

1ـ شهرسازی دارای دو گرایش: الف ـ طراحی شهری  ب ـ برنامه ریزی شهری

2ـ معماری دارای سه گرایش: الف ـ گرایش فناوری  ب ـ گرایش مسکن  ج ـ گرایش معماری پایدار

مقطع دکتر دارای یک دوره چهار ساله است که در سال اول آن آموزش واحدهای تخصصی و دو سال بعد مربوط به انجام تحقیقات رساله دکتری است.

 فارغ‌التحصيلان رشته معماري در نهايت مي‌توانند در زمينه‌هاي زير ايفاي نقش كنند:
-1 طراحي (تك بنا يا مجموعة زيستي كوچك)، از طراحهاي اوليه تا مراحل اجرايي كار و طراحي اجزا عناصر تشكيل دهنده بنا.
2 -رهبري و سرپرستي دفاتر مشاور معماري (مهندسي مشاور(
-3 نظارت عمومي و عالي بر صحت انجام كار در عمليات اجرايي ساختماني (مهندسي ناظر(
-4 مديريت و هماهنگي اجرايي پروژه‌هاي معماري (مديريت پروژه(
-5 تأسيس و سرپرستي مؤسسات پيمانكاري و احداث ساختمان.
6 -همكاري با كليه متخصصيني كه كارشان با ساماندهي فضاي زيست مرتبط است، مانند اكولوژيست‌ها، جغرافي دانان، اقليم شناسان، برنامه ريزان اقتصادي و اجتماعي و. . . .
-7 طراحي پارك‌ها و ميادين شهري و محوطه سازي.
8 -مشاركت در پروژه‌هاي برنامه ريزي و طراحي شهري و شهرسازي.
-9 طراحي تك بناها در مقياس كوچك و انجام دكوراسيون داخلي.
 -10 انجام كارهاي پژوهشي و آموزشي در زمينه طراحي فضاي زيست.

  سطوح رشته:

 درسهای رشته معماری: